# Bệnh đốm trắng tôm (WSSV)

> Tác nhân: Virus White Spot Syndrome Virus (WSSV) - họ Nimaviridae

Nguồn: [thanh.bsp.vn](https://thanh.bsp.vn/tra-cuu-benh/dom-trang-tom/)

Cây trồng & thủy sản: Tôm sú, Tôm thẻ chân trắng.

## Mô tả

Bệnh **đốm trắng** (White Spot Syndrome - WSS) do virus White Spot Syndrome Virus (WSSV) gây ra, là bệnh nguy hiểm nhất trên tôm nuôi toàn cầu. WSSV thuộc họ *Nimaviridae*, chi *Whispovirus*, virus DNA sợi kép, hình que, kích thước 240-380 nm x 70-159 nm. Bệnh được báo cáo lần đầu tại Đài Loan năm 1992.

### Triệu chứng lâm sàng

- Đốm trắng kích thước 0.5-3 mm trên vỏ, đặc biệt ở yếm và chân
- Tôm yếu, bỏ ăn, gan tụy teo, ruột rỗng, vỏ mềm
- Màu vỏ đỏ sẫm hoặc tái nhợt; tôm bơi lờ đờ gần bờ
- Tỷ lệ chết cao **80-100%** trong 3-7 ngày sau khi phát bệnh

### Tính bệnh học

WSSV nhiễm vào tế bào ngoại bì và trung bì (ectoderm, mesoderm), bao gồm biểu mô mang, tuyến râu, mô tạo máu, mô thần kinh, mô liên kết và biểu mô ruột. Tế bào nhiễm có nhân to, thể nhiễm sắc dính vào màng nhân (chromatin margination).

### Đường lây lan

Qua đường miệng (ăn tôm bệnh, động vật trung gian), qua nước, và lây dọc (từ mẹ sang con trong trại giống). Động vật trung gian: cua, ghẹ, giáp xác nhỏ, giun biển. Virus có thể sống sót trong tôm đông lạnh nhiều tháng.

### Tác hại

Thiệt hại kinh tế lớn nhất trong ngành nuôi tôm toàn cầu. Bệnh được xếp vào danh mục **bệnh phải báo cáo** (OIE notifiable disease).

## Biện pháp phòng trừ

- Xử lý nước ao kỹ bằng **chlorine** (30-50 ppm) hoặc UV trước khi cấp
- Diệt động vật trung gian (cua, ghẹ, giáp xác nhỏ) bằng vôi nông nghiệp trước khi thả giống
- Dùng tôm giống đã **kiểm dịch PCR**, không mang virus WSSV
- Bổ sung men vi sinh (*Bacillus* sp.), quản lý tảo ổn định
- Giữ nhiệt độ nước ổn định trên 29°C khi có thể
- Khi tôm nhiễm bệnh: thu hoạch sớm, xử lý ao bằng vôi (20-30 kg/100 m2)
- Không xả nước ao bệnh ra môi trường tự nhiên
- Kiểm soát mật độ nuôi phù hợp (80-120 con/m2 cho tôm thẻ)

## Nguồn trích dẫn

Wikipedia contributors. (2025, December 8). White spot syndrome. Wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/White_spot_syndrome