# Thán thư sầu riêng

> Tác nhân: Nấm Colletotrichum gloeosporioides (Glomerella cingulata), C. acutatum

Nguồn: [thanh.bsp.vn](https://thanh.bsp.vn/tra-cuu-benh/than-thu-sau-rieng/)

Cây trồng & thủy sản: Sầu riêng.

## Mô tả

Bệnh **thán thư** (anthracnose) do nấm *Colletotrichum gloeosporioides* (tên đồng nghĩa *Glomerella cingulata*) và *Colletotrichum acutatum* gây ra, là bệnh phổ biến trên lá, cành và quả sầu riêng ở mọi vùng trồng. Nấm tạo bào tử vô tính (conidia) trong các ổ bào tử (acervuli) và có thể tồn tại trong tàn dư cây bệnh nhiều tháng.

### Triệu chứng

- Trên quả: vết lõm màu nâu đen trên vỏ, ban đầu nhỏ và ướt, sau lan rộng thành mảng lớn, nhất là khi quả chín hoặc sau thu hoạch
- Trên lá: đốm tròn màu nâu đỏ, giữa vết màu nâu nhạt, có thể liên kết thành mảng làm lá vàng rụng
- Trên đọt và cành non: vết bệnh lõm màu nâu, có thể làm chết ngọn
- Trên vết bệnh ẩm thấp thấy các hạt nhỏ màu đen (bào tử nấm) hoặc lớp gelatin màu cam đào sau mưa

### Chu kỳ bệnh

Nấm tồn tại trong tàn dư, vỏ cây và quả rụng. Khi gặp điều kiện thuận lợi, conidia được giải phóng và lây lan qua nước mưa bắn tóe, gió và côn trùng. Bào tử nảy mầm, tạo appressorium bám vào biểu bì và xâm nhập vào mô cây. Bệnh có chu kỳ đa vòng (polycyclic), lây nhiễm liên tục trong mùa mưa.

### Điều kiện phát triển

Nhiệt độ tối ưu **25-30°C**, ẩm độ không khí trên 90%, mưa nhiều, vườn rậm rạp không thông thoáng. Quả chín, quả bị thương (sâu đục, tổn thương cơ giới) dễ nhiễm bệnh hơn quả xanh.

### Tác hại

Thiệt hại **20-50%** sản lượng quả trong mùa mưa, đồng thời gây hư quả hàng loạt sau thu hoạch, giảm mạnh giá trị thương phẩm.

## Biện pháp phòng trừ

- Cắt tỉa cành tạo tán thông thoáng, thu gom lá và quả rụng tiêu hủy ngoài vườn
- Bọc quả bằng túi nilon hoặc giấy kraft trước khi thu hoạch 20-30 ngày, tránh làm tổn thương quả khi hái
- Phun thuốc chứa hoạt chất **mancozeb**, **carbendazim** hoặc **difenoconazole** định kỳ 10-14 ngày/lần trong mùa mưa
- Thu hoạch đúng độ chín, không để quả chín cây quá lâu trong mùa mưa
- Bón cân đối phân, tăng kali để tăng sức đề kháng, tránh bón thừa đạm
- Phun phòng trước mùa mưa và sau mỗi đợt mưa lớn kéo dài

## Nguồn trích dẫn

Wikipedia contributors. (2026, July 16). Glomerella cingulata. Wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/Colletotrichum_gloeosporioides