# Vàng lá thối rễ

> Tác nhân: Nấm Fusarium sp., Phytophthora sp., Pythium sp.

Nguồn: [thanh.bsp.vn](https://thanh.bsp.vn/tra-cuu-benh/vang-la-thoi-re/)

Cây trồng & thủy sản: Chuối, Mít, Sầu riêng.

## Mô tả

Bệnh **vàng lá thối rễ** là một trong những bệnh nguy hiểm nhất trên cây sầu riêng, do phức hợp nấm đất *Fusarium* sp., *Phytophthora* sp. và *Pythium* sp. gây ra. Nấm xâm nhập qua rễ cám, phá hủy tế bào vỏ rễ khiến rễ thối đen, vỏ rễ tuột ra dễ dàng.

### Triệu chứng

- Lá chuyển vàng từ gân lá ra ngoài, sau đó vàng toàn bộ lá và rụng hàng loạt
- Rễ cám thối đen, vỏ rễ tuột ra; rễ lớn thâm đen hoặc thối ngang cổ rễ
- Cắt ngang thân thấy mạch gỗ đổi màu nâu đen
- Cây sinh trưởng kém, đọt không ra lá mới, cành nhỏ chết dần từ ngoài vào trong

### Điều kiện phát triển

Đất thấp trũng, thoát nước kém, độ ẩm đất cao liên tục, pH đất thấp (dưới 5), vườn trồng dày thiếu thông thoáng. Mùa mưa (tháng 5-10 ở miền Nam) là thời kỳ bệnh lây lan mạnh nhất. Nấm lây qua đất nhiễm, nước tưới, dụng cụ làm vườn, cây giống mang mầm bệnh.

### Tác hại

Thiệt hại năng suất **30-100%** tùy mức độ nhiễm. Vườn bị bệnh nặng phải nhổ bỏ, xử lý đất nhiều năm mới trồng lại được.

## Biện pháp phòng trừ

- Xử lý đất bằng **vôi nông nghiệp** (1-2 kg/m2) và ủ nấm đối kháng *Trichoderma* trước khi trồng 30 ngày
- Làm rãnh thoát nước tốt, lên luống cao 30-40 cm, tránh đọng nước gốc
- Bón phân hữu cơ ủ hoai mục, cải thiện cấu trúc đất, tăng vi sinh vật có lợi
- Không tưới quá nhiều nước; tưới nhỏ giọt hoặc tưới gốc thay vì tưới tràn
- Phát hiện cây bệnh: nhổ bỏ toàn bộ rễ, tiêu hủy ngoài vườn, xử lý hố bằng vôi
- Phun/bón thuốc chứa hoạt chất **metalaxyl**, **fosetyl-Al** hoặc **mancozeb** theo liều hướng dẫn trên bao bì
- Luân canh với cây trồng khác ít nhất 1-2 vụ nếu vườn bị nhiễm nặng

## Nguồn trích dẫn

Wikipedia contributors. (2026, August 11). Fusarium oxysporum. Wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/Fusarium_oxysporum